Paus & Kerk conservatief? Niet wat communicatie betreft!

Tweet

Je kon er de voorbije dagen niet naast lezen: “De benoeming van bisschop André-Mutien Léonard van Namen als nieuwe aartsbisschop van Mechelen-Brussel lokt heel wat gemengde reacties uit in het politieke en maatschappelijke veld”.  Ook via sociale mediakanalen zoals Facebook en Twitter drukten heel wat mensen hun bezorgdheid uit over het doorgaans zeer conservatief denken van de kersverse ‘numero uno’ van de Kerk in België.  De combinatie van een conservatieve paus Benedictus XVI in Rome met een al even conservatief ingestelde Léonard kort bij huis, deed vooral de progressieve zijde huiveren.  Anderen zagen in de benoeming dan weer een uitgelezen kans voor een rondje inhoudsloos fulmineren tegen Kerk & co.

Maar is dat terecht?  Is er alleen maar reden tot bezorgdheid en negativisme?  Katapulteert de Kerk zichzelf terug naar de Middeleeuwen?  Niet als het op hun manier van communiceren aankomt!  Niet als het van de Heilige Vader te Rome afhangt!  Want naar aanleiding van de 44^ste Werelddag voor sociale communicatie, die op 16 mei plaatsvindt, roept het Vaticaan alle priesters op meer gebruik te maken van sociale media zoals blogs, Twitter en Facebook.  Daarbij benadrukt men dat het internet nieuwe perspectieven biedt, ook op pastoraal vlak (evangelisatie & catechese). “Via deze media kunnen we ook in gesprek komen met mensen met een ander geloof.  Digitale media zijn een geschenk voor de mensheid, zolang ze maar worden gebruikt voor vriendschap en begrip”. aldus paus Benedictus XVI.

Springt de paus nu pas op de sociale media-kar?  Is dit populisme, of een laat charmeoffensief?  Slechts een eenmalige poging het oude, stoffige imago van de Kerk op te poetsen?  Neen, integendeel.  Het Vaticaan benut al lang een brede waaier aan sociale mediakanalen op consequente en intensieve wijze.  Daartoe richtte men zelfs een apart orgaan op, genaamd ‘Pontifical Council for Social Communication’.  Kortom: het was en is de huidige kerkelijke leiding menens met het gebruik van sociale media en het internet in het algemeen. Reeds op 23 mei 2009 blogden we hierover: Hoe & waarom ‘social media’ benutten?, met de veelzeggende subtitel “Wat de paus kan, kan u ook!”.

Maakt het slim inzetten van sociale medianetwerken hun omstreden standpunten goed?  Neen, dat beweren we niet.  Maar ons interesseert de manier van communiceren meer dan de inhoud ervan.  Want niemand kan ontkennen dat ontelbaar veel personen en bedrijven heel veel kunnen leren van deze aanpak.  Van minister tot bedrijf, van individu tot een volledige werkvloer, een van oudsher oerklassiek bastion van conservatisme als Vaticaanstad geeft jullie allemaal het nakijken.

De vergelijking klopt niet?  Toch wel.  Laat ons er even van uitgaan dat de Kerk het bedrijf is, dan is de paus de C.E.O. en het evangelie het product.  Hoe pakken we onze klantenbinding en klantenwerving aan, vroeg de ‘chief executive pope’ zich af…

Read more »

Kritiek op ’social media expert’ is storm in glas water.

Tweet

Het is niet omdat je dagelijks enkele uren op Facebook en Twitter zit, dat je een sociale media ‘goeroe’ bent.  Toch telt België ondertussen heel wat zelfverklaarde ‘social media experten’.  En dat lokt heel wat kritiek uit, zeker bij de reeds ‘gevestigde waarden’ in het sociale medialandschap.  Is die kritiek terecht?  Of is het louter vrees voor concurrentie?

Overal verkoopt men gebakken lucht.
Of u nu traiteur, schoenmaker, boekhouder, communicatieverantwoordelijke of glazenwasser bent, in elk beroep zijn er mensen die ‘gebakken lucht’ verkopen.  Zij hanteren zich van een vlot taaltje vol van mooiklinkende termen en holle woorden.  Zij trekken zich geen barst aan van het belang van de klant, laat staan dat ze wakker zouden liggen van een relatie met de klant, op lange termijn.  Stielbedervers, ook wel ‘cowboys’ genoemd.  Terecht worden deze mensen op de schop genomen door collega’s en door de publieke opinie.  Maar waarop baseert men zich om het kaf van het koren te scheiden?  Wie zet zich echt in voor de klant en wie verkoopt enkel praatjes?  En riskeert men niet om het kind met het badwater weg te gooien?

Communicatie is meer dan sociale media.
Voor alle duidelijkheid, BackBone media is een communicatiebureau, specifiek voor de (K)KMO.  Sociale media zijn een van de zoveel communicatiemiddelen voor onze klanten.  Wij hebben geen percentjes op het aantal Facebook-pagina’s of LinkedIn-profielen.  De inzet van een of meerdere sociale mediakanalen moet relevant zijn en passen in de communicatie-aanpak van onze klant.  Sociale media zijn dus geen ‘must’ op zich. Dat we op onze bedrijfsblog er vaak over schrijven, is omdat voor de meeste KMO’s sociale media nog onbekend zijn.

Sociale media-expert is Kop van Jut.
Elke grote verandering, elke vernieuwing, werpt tegenstand op.  Vandaag richt men z’n pijlen op de zogenaamde sociale media-expert, of om het met een ‘Nederlandse’ term te zeggen: de ‘social media consultant’.  Opvallend is dat die kritiek uit onverwachte hoek komt. Niet de onwetende klant, maar de alwetende journalist en argwanende reclameman (niet toevallig twee groepen die onder invloed van opkomende sociale media hun reden van bestaan / werkwijze moeten heruitvinden) hakken met veel plezier in op eenieder die nog maar durft te beweren de lezer of klant te kunnen helpen bij de inzet van sociale media.

En het wordt nog grappiger!  Mensen die als eerste sociale media gebruikten, de ‘early adopters’, spotten tijdens de eerste maanden met het onwetend gepeupel dat niet besefte hoe nuttig en leuk sociale media zoals Facebook en Twitter wel waren.  Nu beschimpen diezelfde ‘geeks’ de man in de straat omdat die massaal Facebook gebruikt en stilaan ook Twitter ontdekt.  Snappen wie snappen kan.  Typisch voor die groep van mensen, zullen we onszelf maar troosten?

Als communicatiebureau voelen we ons niet aangesproken door de kritiek op ‘dé social media consultant’.  Maar mee kritiek spuien doen we ook niet.  Want we vinden het jammer dat de meeste kritiek ongenuanceerd en vaak heel tendentieus is.  Dat doet het beeld, dat de mensen hebben van sociale media, zeker geen goed.

Hoe luidt de kritiek op ‘social media consultants’?
Eigenlijk komt de kritiek hierop neer: jan en alleman noemt zichzelf een sociale media-expert, terwijl er geen enkele referentie is om de graad van zelfverklaarde expertise te meten.  Een zeer terechte opmerking is dat.  Maar loont het de moeite om er oneindig veel debatten, blogartikels, discussies, berichten op Twitter aan te besteden?  Meent u dat nou echt?

Het is geen exacte wetenschap!
Hoe graag sommigen het ook zouden willen, sociale media is geen exacte wetenschap.  Dat is net het opvallende eraan, het aspect dat zoveel deining veroorzaakt.  En dat is ook de reden van het succes en waarom we spreken over een verschuiving van de macht, van adverteerder naar consument.  Het buikgevoel is aan zet, emoties zoals passie, geduld en eerlijkheid nemen opnieuw de bovenhand. Emoties, bah, de vrees van elke analist die tabellen, studies en presentaties verkiest…  (knipoog)

‘Social media consultancy’ geloofwaardiger dan de individuele consulent?
We lezen en horen nooit kritiek op de ‘social media-specialisten’ die tewerkgesteld zijn binnen een groot communicatie- of marketingbedrijf. Gaat het om een individu dat zichzelf verkoopt als ‘expert’, dan schiet men wel met scherp.  Opmerkelijk.  Alsof de geloofwaardigheid van de zogenaamde sociale mediaspecialist niet in twijfel mag worden getrokken van zodra hij bij een respectabel kantoor werkt.  Die reflex lijkt in onze genen te zitten, helaas.  We vinden de ‘underdog’ sympathiek maar vertrouwen iets wat ‘groot’ is.

Het is slechts een term, een titel…
Het kind moet een naam hebben, akkoord?! En er zijn potsierlijkere functietitels dan ‘sociale media-expert’.  Al eeuwenlang noemen we een pas begonnen verkoper ‘junior account executive’, een dossier- of klantbeheerder ‘account manager’ en ga zo maar door…  Is het niet ironisch dat zij die vandaag kritiek geven op het gebruik van de titel ‘sociale media-expert’, zichzelf vaak ‘specialist in internet marketing’ noemen.  Over twee algemene en allesomvattende termen gesproken, internet en marketing.  Marketing, stel je voor, hét woord bij uitstek dat de voorbije decennia door God en klein Peerke werd mismeesterd…

Kortom, het is slechts een term, een naampje!  Niet uw functieomschrijving maar wel uw meerwaarde naar uw klant toe, is van belang.  Gisteren noemde men het ‘web 2.0’, vandaag noemen we het ‘sociale media’ en morgen noemen we het waarschijnlijk eenvoudigweg ‘media’.  Nou en?

In sommige beroepen is de titel wel betekenisvol.
De titel wordt pas belangrijk wanneer het een essentieel en meetbaar verschil in kennis aanduidt. Spreek een ‘chirurg’ nooit aan met ‘verpleger’ en noem uw ‘accountant’ geen ‘boekhouder’.  Alle vier de jobs zijn zeer respectabel, maar houden een andere kennis in.  In zulke situaties is de functieomschrijving wel van belang.

De kritiek is ongenuanceerd en makkelijk.

“Sociale media-experten vertellen steeds weer hetzelfde verhaal.”

Sinds wanneer is dat een teken van onbekwaamheid?  Een boekhouder vertelt sinds jaar en dag dat actief moet gelijk zijn aan passief.  Maakt dat van de boekhouder een ‘would be’ deskundige?  Vertelt een webdesigner ieder kwartaal een totaal ander verhaal?  Natuurlijk herhalen die zogenaamde sociale media-adviseurs dat dialoog belangrijk is, luisteren naar de doelgroep essentieel is, dat dit kan via verschillende sociale mediakanalen enzovoort.

“Social media consultant is een chique maar lege titel.  Iedereen gebruikt dat woord.”

Met alle respect, maar wanneer het gaat over zoetklinkende en vaak nietszeggende terminologie zijn de ‘klassieke’ reclamesector en het bijhorend legertje van marketeers wel de allerlaatste met recht van spreken.  Zo verstaan wij onder ‘bashen’ datgene waarmee men een open aanhangwagen afdekt.  Nee hoor, wat zijn wij cultuurbarbaren, zeg!  Bashen is het door de ‘incrowd’ graag gebruikte werkwoord dat zoveel betekent als ‘op iets of iemand zwaar inhakken’, figuurlijk weliswaar.  En zo kunnen we nog honderden trendy, dure, chique termen opsommen…

Degelijke sociale media-expert is communicatieverantwoordelijke.
Het gebruik van sociale media kadert in een continue dialoog tussen bedrijf/merk & klant. Elke degelijke ‘sociale media-expert’ is dus bij voorkeur een communicatieverantwoordelijke.  Maar niet elke communicatieman is een sociale mediaverantwoordelijke.  Elke mus is een vogel, echter niet elke vogel is een mus.

Waarover u, wat ons betreft, wel een boompje mag opzetten, is de invulling en taakomschrijving van een interne of externe sociale mediaverantwoordelijke voor de KMO. Grote bedrijven als Van Marcke duiden een intern team aan dat zich moet toeleggen op online media en reputatiebeheer.  Kleinere KMO’s beschikken niet over dezelfde budgetten en moeten op zoek naar een creatieve medewerker die er al wat van kent of naar een extern bureau.  En wie doet wat?  Dat is wel een boeiende discussie waard.

Geen zorgen, enkel de besten blijven overeind.
Trouwens, wij snappen de heisa over ‘dé social media consultant’ niet goed.  We leven toch in een zelfregulerende markt waar op lange termijn enkel de knappe koppen in hun vak overblijven?  Of vergissen we ons?

Sociale media verbreden uw publiek!

Tweet

In ons vorig blogartikel ‘Natuurlijk zijn senioren sterk in sociale media!’ legden we uit waarom de ouderen in onze maatschappij, tegen alle verwachtingen in, een sterk groeiende groep zijn binnen het totaal aantal gebruikers van blogs en van sociale netwerken zoals Facebook, YouTube of Flickr. We somden 10 concrete redenen op, echter zonder een praktijkvoorbeeld mee te geven.

In dit blogartikel tonen we een bescheiden maar zeer typerend praktijkvoorbeeld van senioren en sociale media. Tevens bewijzen we dat u als bedrijfsleider of medewerker van een K.M.O. een kapitale fout zou maken, mocht u ervan uitgaan dat uw doelgroep zich beperkt tot de mensen die u denkt te kennen.

Trouwe lezers van onze bedrijfsblog weten dat we tijdens onze weinige privé-uurtjes gepassioneerde paardenhouders zijn. Dus volgen we de hippische sector in Vlaanderen op de voet. Zo organiseerde het wereldvermaarde Belgisch paardenstamboek en stoeterij ‘Studbook Zangersheide’ vorig weekend, op haar domein te Lanaken, de wereldkampioenschappen jumping voor jonge paarden. Naar jaarlijkse gewoonte een evenement van formaat dat telkens op een enorme belangstelling mag rekenen.
Twee van de vele bezoekers waren een zekere Frans en Willeke, een koppel vijftigplussers woonachtig in Nederlands Limburg, zo leiden we af uit hun eigen webstekje op de sociale netwerkwebsite http://www.vijftigplusser.nl. Op hun eigen pagina binnen dat grote sociaal netwerk, ’bloggen’ (schrijven) ze regelmatig over hun belevenissen. Zo schreven ze ook een ‘verslagje’ over hun bezoek aan Stoeterij Zangersheide. En nu wordt het interessant!

Waarom? Is dit koppel senioren een potentiële klant voor Studbook Zangersheide? Zijn het sportlui, handelaars, recreatieve of professionele paardenfokkers? Neen, totaal niet. Maar ze bezochten het evenement, maakten er foto’s van, goten die beelden in een YouTube-filmpje en blogden over hun uitstap. Blijkbaar werden ze vriendelijk behandeld door een of meerdere medewerkers en genoten ze van de sfeer en de belevenis op zich. Ook de organisatie en infrastructuur kreeg in hun verslagje een pluim.
En nu komt het… Deze objectieve – want duidelijk afkomstig uit de digitale pen van een seniorenkoppel – positieve ‘reclame’ verschijnt voortaan mee in de zoekresultaten, op woorden zoals ‘zangersheide’, ‘leon melchior’, ‘paarden’, ‘hengsten’, ‘jumping’ en ‘lanaken’. Twee mensen die op ‘t eerste zicht, ter plaatse, een niets vermoedend en onwetend koppeltje ouderen leek,  ontpopten zich op het wereldwijde web als merkambassadeurs. Een schoolvoorbeeld van mond-tot-mondreclame, echter uit onverwachte hoek.

Moraal van het verhaal?
Beperk u niet tot de doelgroep die u zelf verwacht. Wees niet zo bescheiden en onderschat de kracht of de relevantie van uw verhaal (uw bedrijf / uw merk) niet. Besef dat elk persoon een potentieel merkambassadeur is, een ‘verkoper’ van uw boodschap, een pleitbezorger voor uw (commerciële) zaak. Haal dus niet uw neus op voor mensen waarvan u verwacht dat ze geenszins voor uw bedrijf / organisatie / merk interesse hebben. Wees vriendelijk en gedienstig tegen eenieder, communiceer met iedereen, met evenveel passie en aandacht. De wereld is klein? Klopt, en dankzij het interactieve internet en sociale netwerken wordt die nog kleiner!

En… Kijk even hoe snel, persoonlijk en vriendelijk Frans & Willeke reageren op zowel hun blogpagina als op hun YouTube-pagina’s … Kunnen de bedrijven ook nog wat van leren, toch?!

Bent u als individu tevens ook een merk? (‘personal branding’)

Tweet

Een van de vele 'standaardafbeeldingen' als illustratie bij 'personal branding'

In ‘Career Guide’, bijlage bij de uitgaven Data News nr.24 en Business ICT nr. 6, schreef journalist Kristof Van Der Stadt het kort maar krachtige artikel “Hoe bouw je een social media cv?”, voor elke leek in sociale media ongetwijfeld een goed verstaanbare bijdrage. Voor z’n schrijfsel ging Dhr. Van Der Stadt de spreekwoordelijke mosterd halen bij de Amerikaanse auteur Dan Schawbel. Deze laatste heiligt sedert jaar en dag het principe dat u uzelf, individueel, dus ook als persoon van vlees en bloed, kan en moet promoten door/via het gebruik van sociale netwerk-websites (zogenaamde ‘personal branding’). Van Der Stadt herneemt in z’n artikel een zestal van diens tips:
“1) Begin met een website of blog.
2) Kies een URL.
3) Denk na over design.
4) Breng een snuifje multimedia aan.
5) Integreer de profielen van je sociale netwerken.
6) Zorg dat je online cv kan gedeeld worden.”

Persoonlijk zijn we van mening dat wij hier in de Lage Landen ons niet meteen en zeker niet al te sterk moeten richten op ‘personal branding’-specialisten zoals Dhr. Schawbel. Op typisch Amerikaanse wijze overdrijft hij. Niet ieder persoon is er immers mee gebaat zichzelf als een merk(naam) te beschouwen en als dusdanig te promoten (lees: in de kijker te brengen). Zet sociale media pas in van zodra u er een of meerdere redenen voor heeft. Pas wanneer het relevant is. En dus niet ‘omdat iedereen het al doet’. Kuddegeest en / of het kopiëren van wat een ander al doet, is totaal uit den boze in de wereld van sociale media. Lees er gerust onze eerdere blogartikels op na, waarin we tot in den treuren toe herhalen dat het ook bij het gebruik van sociale netwerken net draait om facetten zoals oprechtheid, inlevingsvermogen en authenticiteit.

Laat ons a.u.b. niet vergeten dat mensen als Schawbel er alle belang bij hebben om de cultuur van het persoonlijk ‘ver-merken’ zo stevig als mogelijk aan de man te brengen. Niets mis mee, verre van. Maar men moet de brave man enigszins relativeren of op z’n minst in het juiste kader plaatsen. Commerciële motieven spelen zeker en vast mee. Wijzelf volgen mensen zoals een Jeff Jarvis – invloedrijk blogger en tevens auteur van het nu al bekende boek “Wat zou Google doen?” – en een Dan Schawbel dus niet in al hun beweringen. Maar alle auteurs en online communicatieverantwoordelijken, ook wij in het verleden, wijzen wél op het belang van een degelijk online reputatiebeheer! En niet zonder reden!

Online reputatie- of imagobeheer is een rekbaar begrip. Laat ons het heel eenvoudig stellen: er zijn twee soorten dingen die over u op het internet staan: dat wat u er zelf op plaatst en dat wat anderen over u op het wereldwijde web achterlaten. Merkt u het op? Ook hier weer geldt onze eerdere stelling dat het hedendaags, interactief internet simpelweg een online kopij is van het offline, alledaagse leven. Want ook in ons dagelijks leven praat de ene persoon over de andere. En dan zwijgen we nog over alles wat u zelf rondbazuint, over uzelf en over anderen. Maar in tegenstelling tot het dagelijks, echte leven, kan u op internet wel gauw te weten komen wie wat over u vertelt of beweert. Niet alleen kan u hun mening opzoeken, en lezen/horen. Ook kan u, indien gepast en gewenst, reageren. Een luxe die u niet geniet in uw offline leventje, toch? Misschien beweert iemand in een Gents café op dit eigenste ogenblik de gekste dingen over u of uw bedrijf. Die verteller geniet de aandacht van z’n omstaanders zonder dat u de kans krijgt om hen, voorzien van sterke argumenten, al dan niet tegen te spreken.

Kortom, of het nu gaat om uw curriculum vitae op het internet, of om uw vakantiefoto’s,… Lig niet teveel wakker van alle op sensatie beluste artikels over geschonden privacy, mee lezende werkgevers, inbrekers, Fiscus of ander gespuis op en rond sociale media. Kijk gewoon even uit waar je met wie bevriend bent en wat je waar met wie deelt. Zo moeilijk is dat niet. Trouwens, in het alledaagse leven vertelt u toch ook niet alles aan iedereen?!

PS: Bijvoorbeeld, vergeet niet om af en toe even jezelf (jouw naam) in het Google-zoekvakje te plaatsen. U staat er soms van te kijken wat het internet al allemaal over u weet! Succes!

Wees persoonlijk bij het netwerken!

Tweet

Of u het nu leuk vindt of niet, in uw privé- en in uw zakelijk leven is het leggen en onderhouden van contacten essentieel. Het hedendaags internet – heel wat meer interactief dan vroeger, gedaan met het eenrichtingsverkeer van ‘website naar lezer’! – helpt u bij dat zogenaamd ‘netwerken’. Zo hoorde u ongetwijfeld al wel eens van de bekende, veeleer zakelijke netwerkwebsite LinkedIn. Anderen zien dan weer hun heil in de sociale netwerkwebsite Facebook. Of gebruikt u liever Twitter? Of misschien combineert u al deze communicatiekanalen? … Wat u ook kiest, verlies een ding nooit uit het oog: wees zo persoonlijk mogelijk in al uw contacten via het wereldwijde web!

Laat u niets wijsmaken, er bestaan geen zogezegde regeltjes of wetten waaraan u zich dient te houden bij het gebruik van al die ’sociale media’ (verzamelterm voor websites en andere toepassingen die het mogelijk maken om via het web of via uw ‘intelligent’, mobiel telefoontoestel – ’smartphones’ zoals iPhone, BlackBerry, HTC,… – in contact te staan met anderen). Maar hoe moet u zich dan als persoon of als bedrijf / merk gedragen op kanalen zoals Facebook, LinkedIn, Plaxo, Twitter,..? Hou steeds in het achterhoofd dat het internet eenvoudigweg een kopij is van het alledaagse (offline) leven. Wanneer u bijvoorbeeld iemand aanspreekt op straat, u belt iemand op, of u stuurt iemand een e-mail, dan valt u toch ook niet zomaar met de deur in huis. Op z’n minst stelt u zich snel even voor en / of geeft u een woordje uitleg. Ook behandelt u uw gesprekspartner niet als een kort en snel item in uw overvolle agenda. Maar u bent oprecht begaan met dit contact of doet op z’n minst alsof. Klopt? Wel, zo ook op het internet!

Stuurt u iemand een berichtje via Facebook, nodigt u iemand uit via LinkedIn, deelt u info, afbeeldingen of video’s met uw contacten, het maakt allemaal geen verschil, wees persoonlijk & tactvol! Ook op het wereldwijde web gelden de ongesproken basisregels qua beleefdheid. En nog beter: laat voelen dat u echt bekommert bent om het contact met die persoon. Om het met een duur woord te stellen: wees empathisch! Vermijd bijvoorbeeld het gebruik van standaardtekstjes die u – vaak in het Engels – bij (semi-)automatisch gegenereerde uitnodigingen/berichten (o.a. bij de zakelijke netwerkwebsite LinkedIn is dit het geval) al meteen worden voorgesteld. Wilt u uw contactpersoon uitnodigen tot een bepaalde discussiegroep? Voeg dan een persoonlijke boodschap toe. Dat hoeft niet lang te zijn, desnoods slechts een zinnetje. Maar kom niet over als een onpersoonlijke, kille computer. Neem even de tijd, doe wat moeite, uw contactpersoon zal het bewust of onbewust zeker en vast waarderen.

Andere voorbeelden van hoe het wel of hoe het niet moet? Opmerkingen, suggesties of misschien wel een leuke of leerrijke ‘netwerkanekdote’? Laat het ons weten via een reactie, hieronder of stuur ons een e-mail.

KMO & bloggen, deel 1: waarop moet u letten?

Tweet

Web 2.0 en de KMO: het hek is van de dam!
Sinds enkele maanden vragen steeds meer KMO’s en KKMO’s naar het gebruik van het ‘interactieve internet’ in hun communicatie. Waarom nu pas, en zo plots? Simpel, de laatste weken berichtten tal van klassieke media over diverse sociale media zoals Facebook en Twitter. Dus hoort de KMO het ergens waaien en wilt zij/hij er nu eindelijk eens het fijne van weten. Hun belangrijkste voorwaarde? Uitleg in een verstaanbaar Nederlands, dus geen ICT-taaltje! De hoogste tijd om onze bedrijfsblog aan te vullen met meer en gestructureerde info omtrent al die dingen. De komende weken behandelen we enkele populaire web 2.0-middelen. Communicatiekanalen waarbij we overtuigd zijn van hun nut en relevantie voor vele kleine en middelgrote bedrijven!

De komende weken overlopen we onder andere:
- blogs,
- e-mail marketing,
- rss feed & rss readers,
- een website voor de KMO anno 2009,
- online reputatiebeheer,
- Facebook & Netlog,
- LinkedIn & Plaxo
- Twitter,…

Als eerste thema nemen we ‘blogs’ onder de loep. Een voor de meeste KMO’s nog relatief nieuw medium. We splitsen het op in meerdere delen. Er is immers zoveel nuttigs over te schrijven! In dit deel 1 van “KMO & bloggen” overlopen we enkele basisbegrippen en geven we u alvast enkele tips mee, vaak ongeschreven regeltjes uit de blogosfeer (de naam die werd gegeven aan de wereld van ‘bloggers’ en ‘blogs’).

Wat is een blog?
Kort samengevat? De term ‘blog’ is afgeleid van ‘weblog’. Dat is een website waarop een of meerdere auteurs periodiek (meermaals per dag, eenmaal per dag, per week,..) bijdragen plaatsen. Een soort ‘logboek’. De bezoekers van een blog kunnen onderaan elke bijdrage hun reactie(s) achterlaten. Interactie en dialoog dus! Want bij iedere reactie wordt doorgaans gevraagd naam en een e-mailadres en/of website-adres achter te laten. Daardoor worden zowel de auteur(s) als de lezers die reageerden, via e-mail automatisch op de hoogte gehouden van volgende reacties. De door de auteurs geplaatste weblog-berichten zijn zowel qua vorm als qua inhoud zo gevarieerd mogelijk. Afbeeldingen, videofragmenten, teksten over een of meerdere op voorhand vastgelegde thema’s ofwel meer algemeen over allerlei dingen die de auteur(s) bezighouden. Wat ons meteen brengt bij de vraag: “wie blogt voor wie?”

Wie blogt voor wie?
Wie bent u?
Bent u een natuurlijk persoon of bent u een bedrijf? Maakt niet uit! Beiden kunnen een weblog starten en naar hartenlust publiceren! Natuurlijk verschillen bijvoorbeeld de onderwerpen op een blog van en voor huismoeders, dag en nacht met de publicaties op de bedrijfsblog van Coca-Cola. Maar de basisprincipes gelden voor iedereen. Alle tips die u hier op onze bedrijfsblog vindt, zijn zowel op mensen van vlees en bloed als op firma’s van toepassing. Want, regel 1 luidt: op het interactieve internet (web 2.0) gedraagt u zich maar beter als een tastbaar, echt iemand! Iemand met gevoelens, die rechtdoorzee communiceert en dus menselijk is.

Wie zijn uw lezers? Wie is uw publiek?
Is uw enigste lezeres uw vriendin of vriend? Bestaat uw harde kern van fans enkel uit uw familieleden? Heeft u tot nu toe nog geen enkele lezer? Of geen idee wie überhaupt in uw schrijfsels geïnteresseerd is? Niets van aantrekken! Als u enige tijd volhoudt en u brengt ‘waardevolle inhoud’, zal men u zeker en vast ontdekken op het wereldwijde web!

Bloggen: enkele tips:
regel 2: Wees en blijf jezelf!
Enkele dagen geleden ontdekte ik de website van de Nederlandse consulent Erno Hannink. Hij adviseert MKB bedrijven (equivalent in België = KMO) bij hun online klantenwerving en klantenrelaties. Op zijn website, genaamd ‘Enthousiasmeren’, schrijft hij blogberichten met tips voor het vinden en binden van klanten via het web. Kortom, een collega van onze eigen ’sociale media’-specialisten hier in huis. Een fijne blog, leerrijke en / of boeiende onderwerpen en een hoge frequentie. Hij schrijft bijna dagelijks iets op z’n blog. Het publiek liet niet lang op zich wachten.

Bij een van z’n laatste blogberichten kreeg Erno in een commentaar van een van z’n lezers plots de wind van voor. De kritiek kwam hierop neer: “schrijf a.u.b. minder over dat wat anderen denken, zeggen of schrijven op het web en opnieuw meer over je eigen meningen en gebeurtenissen. We komen om jou te lezen, niet een ander.” De consulent volgde een andere onuitgesproken ‘regel‘ uit de sociale media: hij incasseerde de kritiek ruiterlijk, boog (bij wijze van spreken) nederig het hoofd, bedankte voor de reactie en beloofde er in de toekomst werk van te maken.

Inderdaad, het unieke aan ‘bloggen’ zijn net die persoonlijke visies, de gekruide meningen van individuen. Wanneer u blogt, schrijft u niet indachtig uw lezer. Klinkt misschien gek, zeker vanuit het standpunt van een bloggende KMO. Maar een blog is niet hetzelfde als een eenzijdig reclameblaadje waarin alles steeds rozengeur en maneschijn moet zijn! Uw lezers komen niet naar uw blog om opgekuiste en weldoordachte, voldoende afgewogen tekstjes te lezen. Bah, neen! Je zal al gauw zonder publiek vallen. Wees oprecht en babbel zoals je je voelt. Weliswaar steeds met normen en waarden, en beleefd. Maar alsjeblieft, laat de gladde marketingprietpraat achterwege!

regel 4: durf standpunten innemen
Dat straalt zelfzekerheid uit en dus ook vertrouwen. Trouwens, zwart of wit, dat leest iedereen graag. Maar het grijze? Dat valt er genadeloos tussenuit. Hoe bekom je dat effect dan? Nogmaals, schrijf vanuit je buik, op je gevoel en heb lak aan wat anderen er misschien van denken. Bloggen, overigens het ganse sociale media gebeuren, draait rond woorden als betrokkenheid, oprechtheid, rechtdoorzee, discussiëren, kortom de DIALOOG aangaan! Wees gerust, een van je lezers is het vreselijk oneens met je laatste blogbericht? Zij of hij zal ongetwijfeld reageren in een commentaartekst onderaan.

Volgende keer:
KMO & bloggen, deel 2: waarom zou u bloggen? Is het niet enkel nutteloos geblaf, doelloos in het rond? We gaan in op pro’s & contra’s.

Social media: uw persoonlijke info te grabbel op het web?

Tweet

Social media populair
Sociale netwerksites, beter gekend onder de Engelstalige noemer ’social media’, werden ondertussen populair bij de man in de straat. Jan met de pet gooit zich massaal op een of meerdere websites zoals Netlog, Facebook, LinkedIn, Plaxo, MySpace, enzovoort… Wij bij BackBone media kunnen dat alleen maar toejuichen. Waarom we ‘pro’ ’social media’ zijn, legden we al uitvoerig uit in eerdere blogberichten.

Echter typisch voor dingen die op korte tijd populair worden, is dat er heel wat verhalen de ronde over doen. Of die verhalen dan objectief zijn, is jammer genoeg vaak bijzaak. Zo vinden tegenstanders van ’social media’, veelal vervuld van vooroordelen, hun gelijk in recente berichtgeving zoals het “Virgin Atlantic & Facebook”-verhaaltje en de “Fiscus kijkt mee”-ontdekking.

Virgin Atlantic-medewerkers & hun Facebook pagina’s
De Britse luchtvaartmaatschappij ‘Virgin Atlantic’ ontsloeg einde oktober 2008 een tiental medewerkers nadat Richard Bransons maatschappij ontdekt had dat de betreffende medewerkers op pagina’s op Facebook opmerkingen plaatsten over V.A.-vliegtuigen (voorbeeld: ‘zouden vol zitten met kakkerlakken’) en passagiers beledigden. Het persbericht praatte dan ook over “totaal ongepast gedrag” en “hiermee de luchtvaartmaatschappij in diskrediet gebracht”.

Big Fiscus is watching you!
Ook de ontdekking dat sommige ambtenaren bij de Fiscus in een overijverige bui wel eens de belastingplichtigen ‘Google-en’ om te kijken wat ze over hun handel en wandel op het wereldwijde web kunnen terugvinden, wierp hoge ogen bij vele, ongetwijfeld brave burgers. De reacties gingen van een verbaasd “Wat? Kan dat zomaar?!” en een zelfzeker “Een overijverige ambtenaar? Hebben ze dat dan?” naar een trillende “En wat met onze privacy?!”…

Uw persoonlijke info voor het grijpen?
Is dat zo? Kunnen we vrijwel alles over en van u terugvinden op het internet? Neen. Er verschijnen twee verschillende dingen over u op het web: dat wat u er zelf plaatste en dat wat anderen over u gooien op het wereldwijde web.

Wat u zelf plaatste…
Dit kan u perfect onder controle houden! Het vergt alleen wat aandacht en tijd. U maakt bijvoorbeeld een profielpagina aan op Facebook of Netlog? Dan kan u bij de ‘Instellingen’ van die pagina’s zelf bepalen wie wat kan zien. U bent het die de restricties vastlegt, niemand anders. Ten tweede let u sowieso goed op wat u plaatst, dat spreekt voor zich. Indiscrete videofilmpjes of nietsverhullende foto’s? Dat is uw goed recht, maar ‘bezint eer ge begint’ met het ‘uploaden’ van dergelijk ‘origineel’ beeldmateriaal. U geeft amper voldoende inkomsten aan om uw bloedjes van kinderen en vrouwtje te kunnen voeden? U doet maar, dat is uw zaak. Maar schrijf dan geen wekelijkse blogs vanuit Saint-Tropez, waar u uw derde residentie net kocht!

Wat anderen over u webgewijs delen
Een ander paar mouwen, inderdaad. Maar wie goed doet, goed krijgt. Anders gezegd, heeft u geen vijanden? Dan is de kans eerder klein dat u via het internet door het slijk gehaald wordt. Toegegeven, misschien niet meteen een geruststelling. Want net als in het dagelijkse leven (roddel en achterklap) en in de traditionele media (bekende mensen praten over elkaar uit de biecht in de roddelblaadjes enzovoort), blijft u misschien op het internet ook niet gespaard. Maar zoals net gesteld: daarin verschilt internet niets van de rest van de maatschappij, toch?! En zo komen we meteen bij twee klassieke tips, weliswaar vooral van toepassing op bedrijven en minder op particuliere personen. Toch kunnen ze ook gelden voor u: ‘online monitoring’ en ‘online reputatie beheer’. Haal uw naam en andere kenmerken door het internet, doorkruis op geregelde tijdstippen het net op zoek naar wie wat over u plaatste. En treedt onder het motto ‘if you can’t beat them, join them!’ in dialoog, wees interactief en durf te reageren! Die kans om het te vinden en zelfs eventueel te reageren, wordt u niet geboden wanneer uw buurvrouw, buiten uw weten om, de ganse straat blaasjes wijsmaakt over u. Klopt?

Privacy
Privacy, de moeder van alle kritieken… Sta ons toe dit enorm hypocriet te vinden! We gooien zonder aarzelen onze diepste geheimen op het internet, slaat u er maar willekeurig enkele profielpagina’s van uw vrienden op na. Maar plaatst de stad Leuven op enkele cruciale pleinen en belangrijke winkelstraten camera’s, dan schermen diezelfde mensen meteen met de term ‘privacy’. Onze mening? Beheer uw restricties goed en denk goed na over wat u waar plaatst. Tot slot, heeft u niets te verbergen, dan hoeft u zich ook geen zorgen te maken. Net als bij onbemande camera’s: rij niet te snel en u ziet geen flits.

Maar ook onwetendheid is vaak oorzaak tot ongerustheid. Een voorbeeld:
Al onze medewerkers hebben uiteraard profielpagina’s op meerdere social media websites. Vele van die websites bieden de mogelijkheid om je contacten van de ene netwerk website automatisch te importeren naar je profiel op een andere netwerk website. Wij deden dat natuurlijk meteen. Kregen we plots een verontwaardigde e-mail binnen van een van onze Facebook-contacten met de vraag “Hoe we aan haar Windows Hotmail e-mailadres waren geraakt?”. Antwoord: “Niet wij, maar die automatische importfunctie mailde jou met de vraag ook ons ‘contact’ op die andere site te willen worden. Pas wanneer je op die automatisch verzonden e-mail ‘accepteer’ klikte, beschikken ook wij over die gegevens.”

Geen paniek, algemeen gesproken zijn uw gegevens op het internet ofwel controleerbaar ofwel op z’n minst vindbaar, waarna u er indien gewenst kan op reageren. Veel hangt dus voor een groot stuk af van uzelf. Maar begin al eens met je eigen naam in te geven op Google, wie weet welke blootfoto’s vind je allemaal terug! Vervolgens een communicatiebureau nodig om uw beschadigde imago op te krikken? Bel of mail ons even. Of nog beter, Google ons!

Intussen veel succes en… sterkte!

Opgelet, negatieve reclame is voortaan geen reclame!

Tweet

Vroeger gold de regel “Negatieve reclame is ook reclame!”. Zolang ze maar over u praten en schrijven, was het idee bij vele reclamemakers & adverteerders. Logisch. Want binnen de klassieke media was het zaak zoveel mogelijk aan bod te komen, zo goed mogelijk in de kijker te lopen. En wat met die regel anno 2009?

Internet meest betrouwbare informatiebron
Gooi dat oude idee meteen in de vuilbak! We smeken het u! Want het interactieve internet (Web 2.0, tweerichtingsverkeer) werkt referentieel. Wat bedoelen we daarmee? Wanneer we op het internet zoeken naar informatie over een merk, firma, dienst en/of product, komen we niet alleen terecht op de bijhorende  website. De kans is heel groot dat we ook nog recensies, kritieken en/of meningen van andere mensen op ons beeldscherm te zien krijgen. En net als in het dagelijkse leven al eeuwen lang het geval is, hechten we ook op het internet enorm veel belang aan de mening van een ander. Of we die dan  persoonlijk kennen of niet, dat doet er zelfs niet toe.

Het marktonderzoekbureau InSites Consulting bevestigt dit met haar recent onderzoek naar wat of wie mensen als betrouwbaar beschouwen. In de categorie ‘betrouwbare informatiebron’ wint internet het van TV (2de plaats) en van kranten (3de plaats).

Uw reputatie op internet
Dus is dat wat men schrijft, zegt of toont over u op internet best wel belangrijk. Maar vele KMO’s zijn daarom bang van ‘Web 2.0′ en zeker van ’social media’. Net omwille van hun angst voor kritiek, “die dan iedereen zomaar kan lezen”. Ze hebben er geen controle over. En dan? Heeft u als merk of firma dan wel controle over dat wat men onder elkaar doorvertelt? Vele bedrijven betalen met de glimlach duur studiemateriaal en statistieken om te weten te komen wat hun doelgroep(en) denken en wensen. Maar wanneer ze de kans geboden wordt om als het ware gratis in dialoog te gaan met hun doelgroep, dan pikken ze raar maar waar massaal af. Kan iemand ons dat even uitleggen? Trouwens, door weg te blijven van het internet, stopt u niet wat anderen er over u of uw bedrijf plaatsen…

Weten wat je klant of prospect wenst. Beseffen hoe hij of zij denkt. Simpelweg weten wat hun behoeften zijn. En daarop meteen kunnen inspelen. Zin in? Ga dan meteen in dialoog met die klant of prospect! En liefst daar waar zij / hij heel wat tijd doorbrengt, daar waar u met haar / hem kan van mening wisselen, zonder je arm te betalen aan enquêtes en tevredenheidsonderzoeken! Het internet! Maak en bewaak mee uw reputatie. Durf objectiviteit en oprechtheid een kans te geven. En schaaf dankzij die reacties uw product of dienst bij, indien nodig. Een win-win voor iedereen. Wat houdt u tegen?

Hoe het niet moet…
Belkin, internationaal actief in computeraccessoires, ging wel op een heel ‘bijzondere’ manier om met hun angst voor objectiviteit op het internet. Ze dachten hun online reputatie te kunnen ’sturen’. Het hele verhaal kort samengevat? Ze betaalden mensen voor het schrijven van positieve recensies over hun producten. Zelfs al waren die mensen bijvoorbeeld helemaal niet zo tevreden of sterker nog, zelfs al hadden die mensen helemaal geen Belkin-producten in huis gehad. De blogosfeer (zo wordt het geheel van blogs en bloggende mensen op het internet genoemd) kwam dit te weten en reageerde voorspelbaar. Belkin werd overal tegelijkertijd aan de virtuele schandpaal genageld. Ze kregen dus wel hun internetaandacht maar als een negatieve, loeiharde boomerang in hun eigen gezicht.

Blijft u bang langs de zijkant zitten? Wordt u een Belkin? Of gaat u nou eens eindelijk ‘babbelen’ met uw doelgroep, zonder dat het u veel centen kost? Wat wordt het?

UPDATE dd 31-01-09: meer details over de manier waarop Belkin positieve recensies verwachtte, vind je HIER

Feel it, love it!

Tweet

Grote baas van Concentra Media (uitgever van o.a. Het Belang Van Limburg, Metro en Gazet van Antwerpen), Marc Vangeel, verdedigde enkele dagen geleden de toekomstige besparingsronde binnen hun mediagroep: “We moeten besparen, wie als uitgever nu niet ingrijpt, zet de toekomst van zijn titels op het spel.” Hij is daarmee zeker niet de eerste. In binnen- en buitenland horen we dat al langer, zowel bij TV als bij radio of gedrukte pers. En ja hoor, ook deze topman verwijst naar de recente economische crisis om hun dalend aantal verkochte kranten en zenuwachtige advertentiemarkt te verklaren. Het doet ons zo hard denken aan de klassieke reclamebureaus & mediacentrales van vandaag. Ze blijven maar tappen uit hetzelfde vaatje, zonder ook maar een dag stil te staan bij de markt, hun klanten en wat zij aan meerwaarde aanbieden. Maar vooral doet me dit terugdenken aan de platenmaatschappijen, enkele jaren geleden… Ook zij schoven toen de hete aardappel door naar iets wat buiten hun verantwoordelijkheid leek te vallen: het illegaal downloaden van muziek. Nochtans veranderde enkel de drager, niet de behoefte aan muziek! Nu ook weer, adverteren willen we nog allemaal, maar niet meer op die traditionele, dure manieren. De consument, uw klant, zij/hij zoeken u nog altijd, alleen bepaalt men nu zelf waar men wat over u hoort, ziet of leest. De essentie blijft, alleen veranderen de ‘dragers’! Wie zich niet snel aanpast, is een besparingsronde-vogel voor de kat! Graag verwijs ik naar onze eerdere blogberichten Klassieke media: kroniek van een aangekondigde dood? en Aangekondigde dood? Ziehier een alternatief!.

De nieuwe ‘Donna’, MNM genaamd, nam alvast enkele ’social media’ mee op in haar communicatie: een YouTube profiel, een Netlog pagina en een fanpagina op Facebook. Ook verklaren ze in hun eerste berichten dat hun website het centrale punt moet zijn. Toeval of niet? Hopelijk geen toeval maar wel een teken dat ze eindelijk weten waar de klepel hangt. Want slechts twee dingen ‘marcheren’: oprechte passie (in hun geval muziek) en oprecht ‘babbelen’ met je doelgroep! Of om het met de slagzin van wijlen Donna te zeggen: “Feel it, love it!” … Amen…

Zelf ben ik geen fan van Donna, MNM of QMusic, maar een ding valt me wel op: het lijkt erop dat ze niet al te goed weten hoe, wat, wie, en dan maar meteen alles tegelijk doen. “De klemtoon zal liggen op muziek, heel veel muziek!”, “Maar ook brengen we nieuws, gemakkelijk en voor een breed publiek.”, “Bekende koppen zullen ook langskomen, de Vlaamse showbizz zal goed vertegenwoordigd zijn!”, “Maar de luisteraar beslist wat hij/zij wilt horen!”, “We maken radio voor 18- tot 44-jarigen”. Pardon? …
En dan die programmanamen: men neemt de naam van de presentator en voegt er het woord ’show’ aan toe… Nu overdrijven we natuurlijk een beetje. Maar in elke handleiding staat het: “Definieer zeer duidelijk wat je wenst te bereiken, wat je zal doen. Geef jezelf een duidelijk profiel, een plaatsje op deze wereldbol, zodat iedereen weet waarvoor men bij jou moet zijn!” Met hun 18 tot 44 in m’n achterhoofd luisterde ik aandachtig naar Mevr. Santy, de nieuwe netmanager van MNM: “We zullen nog amper muziek uit de jaren tachtig brengen, wel heel wat meer hedendaagse muziek en jaren negentig.” En daar gaan ze uit de bocht, als u het ons vraagt. Waarom werden de oude Radio Donna en het recente QMusic populair? Juist, de perfect afgewogen mix van “elk wat wils”! En dan zwijgen we nog over het nieuwe logo (Stars & Stripes?) en de naam (wereldbekende snoepjes?)…

Was het toeval dat hun rechtstreekse concurrent enkele weken geleden een zware TV-campagne startte met de opvallende lettercombinatie MhM…? Zou het…?

Ambras in de ’social media’ klas: Facebook versus Power.com

Tweet

Ambras in de klas…
Het zit er bovenarms op tussen ’social media’ websites Facebook en Power. Moet ik Facebook nog aan u voorstellen? Ik denk het niet. En wat is Power.com dan? Power.com brengt al uw ’social media’ website profielen bij elkaar onder een dak. Nog maar ‘net’ gestart biedt het nog niet zoveel verschillende ’social media’ sites aan, maar het idee is alvast nobel: zit u op uw Power.com-profiel, dan heeft u meteen een overzicht over al uw andere profielen. Anders gezegd: u hoeft niet meer van de ene site naar de andere te surfen om contact te houden met al uw ‘vriendjes’. Voor alle duidelijkheid, Power is hiermee niet de enigste. In Amerika kennen ze ook al Flock, een heuse internetbrowser (webbladeraar, een computerprogramma om webpagina’s te bekijken, de bekendsten zijn Internet Explorer, Mozilla Firefox, Google Chrome,…) die volledig afgestemd is op het gebruik van verschillende ’social media’ websites en uw bijhorende profielen.

Op haar weblog meldt Facebook nu dat ze een klacht neerleggen tegen Power.com omwille van meerdere schendingen van auteurs- en gebruiksrechten. Zo zou laatstgenoemde onrechtmatig (zonder toestemming van Facebook en/of haar gebruikers) toegangsgegevens en ander Facebook-materiaal gebruiken. “We verwittigden hen begin december, waarop Power ons verzekerde dat ze hun huidige link met Facebook-gegevens zou omzetten naar het door ons zelf ontwikkelde Facebook Connect (een systeem waarbij de surfer op andere social media websites kan inloggen met zijn/haar Facebook inloggegevens, de gebruiker hoeft dus niet telkens een nieuwe, aparte login op elke andere site aan te maken om er te kunnen inloggen), maar bij het verstrijken van de deadline is er nog steeds niets veranderd. Daarom dienen we nu een officiële klacht in.” aldus het Facebook persbericht.

Kunnen ’social media’ geld verdienen?
Alsof u van hun ruzie wakker ligt? Neen, ik weet het. Maar dit voorval typeert wel een belangrijke evolutie in het ’social media’ landschap: de strijd om de gebruiker en dus het gevecht om de eerste plaats! Talrijke ’social media’ websites werden zeer snel razend populair bij het grote publiek, maar weten nog steeds niet hoe ze die populariteit in dollars kunnen omzetten. Men is virtueel heel wat waard, maar krijgt er voorlopig amper een stuiver uit. Pijnlijk… Dus wordt 2009, volgens ons, het jaar van de natuurlijke selectie: enkel de sterksten halen 31 december zonder kleerscheuren. De luchtbellen worden doorprikt en zij die hun bedrijfsmodel/idee weten om te zetten in geld, blijven over.

Waarom is dit belangrijk voor de K.M.O.?
In eerdere blogberichten argumenteerden we uitvoerig waarom ’social media’ aan belang winnen: de macht van de consument, zij/hij is aan zet, nu meer dan ooit! Dankzij het internet is er een nieuwe versie van de aloude mond-tot-mondreclame ontstaan. U, als firma, als adverteerder, schreeuwt niet langer van de daken dat u de allerbeste bent, nee hoor… Sinds kort zoekt en oordeelt de consument zelf wie zij/hij überhaupt toelaat tot haar/hem te spreken. U wordt gezocht of bezocht, u wordt gecontroleerd, u wordt beoordeeld. Wij hameren er al heel lang op: ’social media’ zijn bij uitstek hét middel om op zeer budgetvriendelijke wijze interactief te communiceren. (zie ook ons blogbericht Zijn social media interessant voor K.M.O.’s?) De huidige crisis versnelt hun ingebruikname bij de K.M.O.’s. Dus is elk belangrijk nieuwsfeit binnen die ’social media’ voortaan ook voor u van belang. De komende maanden komen we er nog vaker uitgebreid op terug, hier op deze bedrijfsblog. Er is immers heel wat te vertellen, zowel de positieve als de minder positieve aspecten van deze communicatiemiddelen.

Bent u (nog) niet op het internet aanwezig, nog niet bewust van wat men over u vertelt? Al wel aanwezig op het wereldwijde web, maar bijlange nog niet interactief? U heeft geen idee van hoe uw publiek over u denkt/schrijft? U ‘babbelt’ (nog) niet met uw publiek? …
Bel / mail ons snel! Alles is nog niet verloren!