“Twitter kan uw gezondheid schaden.” Pardon?

Op 2 november publiceerden we hier op onze bedrijfsblog het artikel ‘Debat sociale media wordt gehinderd door stoorzenders (deel 1)’, waarin we stelden dat u in de (klassieke) media zoals TV en kranten vaak onvolledige, onjuiste en gekleurde informatie over sociale media krijgt.  Vandaag doet De Standaard op haar website onze stelling alle eer aan met hun artikel ‘Twitter kan uw gezondheid schaden’.  Klinkt onrustwekkend, niet?  En dat is het ook.  Voor hen.  Want klassieke media beseffen nog steeds niet goed waar de klepel hangt…

Waar blijft de onderbouwde journalistiek?
We weten niet hoe het met u zit, maar wij verwachten van redacteurs bij een zogeheten kwaliteitskrant onderbouwde (onderzoeks)journalistiek en bij momenten visionaire artikels.  Hoe onderscheidt een dergelijke krant zich anders nog in het huidige medialandschap?  Als ik tendentieuze, gratuite artikels wens, met ‘catchy’ titels kan ik me evengoed tot de door beroepsjournalisten vaak verguisde ‘burgerjournalistiek’ wenden.

Maar neen, niet De Standaard, of toch niet als het over online media en in het bijzonder sociale media gaat.  Zo is dit zeker niet de eerste keer dat zij een ietwat gekleurde mening – in dit geval over de microblogdienst Twitter – als een nieuwsfeit aan de man brengt.  De gebeurtenissen die men in het artikel opsomt, kunnen correct zijn.  Maar de redacteur draagt met zulke reeks van eenzijdige voorbeelden, bewust of onbewust, bij tot de recente, negatieve stemmingmakerij rondom online netwerken welke we trouwens herkennen van bij andere mediabedrijven.  Overlopen we samen de meest markante zinsneden?

“Twitter… oeverloos geëmmer… betekenisloos gekwetter, genre ‘ik ga nu een broodje eten’, of ‘doet deugd, zo’n douche’… zo overbodig… “

Klopt!  En dan, beste auteur?  Is dat dan zoveel anders in het dagelijks, offline leven?  Is daar iedere zin, ieder stukje aan info dat u met andere mensen deelt, een waardevol item, te bewaren voor het nageslacht?  Natuurlijk niet.  Het internet is een kopij (weerspiegeling) van ons dagelijks leven! U lult wat af op een dag, met familie, vrienden en collega’s.  Het betreft daarom nog niet allemaal encyclopedisch materiaal.  Akkoord?  Waarom mag zich dit dan niet voordoen op Twitter?  En is daarom Twitter meteen en onomkeerbaar een voor u nutteloos communicatiekanaal?

Is elk telefoongesprek onmisbaar, elke e-mail waardevol?  Is elk TV-programma van onschatbare waarde, elk gesprek dat u voert tijdens een lunch?  Waarom moet een, en let nu goed op, communicatiemiddel als Twitter daarop de uitzondering zijn?

“De site (Twitter dus) wordt tegenwoordig gebruikt om volksopstanden aan te wakkeren (Iran, Moldavië), om verkiezingspropaganda te verspreiden, om roddelnieuwtjes de wereld in te sturen en om de aandacht te trekken…”

Is dit een volledig beeld dat u schetst?  Werkelijk?  Iemand die niets van Twitter kent – een groep waartoe we u ook moeten rekenen, vrees ik – en zoiets leest, geeft het ding zelfs geen minuut de kans om z’n mogelijk nut te bewijzen.  Nogmaals, Twitter is momenteel een van de honderden online communicatiemiddelen die voor handen zijn.  Communicatie!  Begrepen?  En ja, democratie, meerderheid, oppositie, terroristen, politie, roddeltantes en aandachtstrekkers, allemaal communiceren ze, dus ook via Twitter.  Maar merkte u ook op dat heel wat waardevol nieuws te rapen valt tussen al dat ‘oeverloos geëmmer’ door?  Gebruikte u ook de zoekmachine van Twitter, op zoek naar gelijkgestemden, benieuwd naar onderwerpen die u wel interesseren of iets kunnen bijleren?  En volgde u die personen?  Trad u ermee in dialoog? We durven het te betwijfelen wanneer we uw artikel lezen en de gemiddelde tijdsdruk op redacties kennen.  Neen, het was heel wat makkelijker met die snel op het wereldwijde web gevonden voorbeelden van slecht afgelopen Twitter verhalen, triviale gebeurtenissen die ‘dankzij’ Twitter telkens “de wereldpers haalden”

“Twitter is een machtig communicatiewapen geworden, dat mensen en hun projecten kan maken of kraken.”

Klopt!  Welkom in de wereld van razendsnelle mond-tot-mondreclame! Wie goed doet, goed krijgt, wie slecht doet, wordt in ’t ergste geval op enkele minuten tijd door de virtuele gehaktmolen gedraaid.  Iets op tegen?  Waarom?  Trouwens, laat ons niet hypocriet zijn!  Was en is de krant dat dan nooit, een machtig communicatiewapen dat mensen kan maken of kraken?  …  …  Denk rustig na alvorens u hierop antwoord geeft… De tong is een van de scherpste wapens, de pen vaak nog meer.  Jullie eigen De Standaard reclames van enkele jaren geleden, zijn daarvan een prachtige uitbeelding, of vergissen we ons?

Klassieke media reageerden te laat.
De reden voor de vaak subjectieve berichtgeving over die ‘nieuwe’ online media moet elders worden gezocht.  Niettegenstaande de klassieke media de bui van ver zagen aankomen, anticipeerde men niet snel genoeg op de wijziging van drager.  Want meer is er niet aan de hand.  Niet de honger naar nieuws en informatie verkleinde, de ‘drager’, de manier waarop die inhoud tot bij de mensen komt, wijzigde. Men zou die verschuiving kunnen vergelijken met de crisis die de muziekindustrie enkele jaren geleden trof.  De vraag naar muziek bleef gelijk, de drager wijzigde van CD’s naar internet.  Ook toen, in de muzieksector, bleef men verder dansen op het nochtans zinkende schip. Maar zoiets toegeven, zou gelijkstaan aan een bepaalde vorm van wanbeheer bekennen.  En welke CEO kan zich zulk ‘mea culpa’ veroorloven, zeg nu zelf.

Gedrukte pers beleeft moeilijke tijden.
Het gevecht om de adverteerder werd dus zeker niet makkelijker.  Bepalend is het aantal lezers dat een krant weet te lokken.  En met dat feit op zich heeft De Standaard geen probleem. En terecht. Maar in een tijdperk waarin de adverteerder ontelbaar veel goede redenen heeft om z’n budget te verschuiven van papier naar internet, is het voor ‘print’ (de gedrukte pers) dubbel zo hard opletten geblazen. Op talrijke internationale en nationale redacties leerde men tijdens de voorbije maanden deze problematiek proefondervindelijk.  Geen wonder dat online media niet overal met open armen wordt ontvangen.

Klassiek media samen met, of tegen, online media?
Want het is een publiek geheim dat niet iedereen binnen de klassieke media weet van welk hout pijlen te maken, als ’t gaat over de oprukkende online mediakanalen.  Vooral bij de gedrukte pers heerst er argwaan, twijfel en soms angst, bijvoorbeeld ten aanzien van zoekmachine Google, die met alle inhoud, hun bloed, zweet en tranen, lijkt te gaan lopen en ten aanzien van sociale media zoals Twitter en Facebook die de oppervlakkigheid en snelheid van nieuws verergeren. Een tegenstrijdigheid, niet?  Want zoals eerder aangehaald, verwacht je van een kwaliteitskrant onder andere visie en onderzoek…

Online netwerken kunnen bijdragen tot het succes van offline media.
Sociale media zijn geen hype, ook niet louter een trend.  Open uw ogen.  Talrijke bedrijven en ontelbaar veel particulieren gebruiken een of meerdere online netwerken om met elkaar in contact te blijven.  Dat Twitter binnen een paar jaar misschien niet meer bestaat of Facebook van naam verandert, zal ons worst wezen!  Het idee achter die sociale media is hoogstwaarschijnlijk wel een blijver, namelijk op rechtstreekse wijze via internet (computer/laptop) of smartphones contact houden.  Het gaat dus om aanvullende, let op, aanvullende communicatiemiddeltjes.  En of u die wel of niet gebruikt, is louter een individuele keuze.

In tegenstelling tot wat men vreest, kunnen die online netwerken bijdragen tot het verstevigen van het merk en het uitdragen van de inhoud, van de diensten die men levert.  De krant, het weekblad, allemaal treden ze best zoveel mogelijk in dialoog met hun lezers. Geef aanvullende, ‘verse’ info, stel vragen, verwerk suggesties van lezers, bied extra discussieplatformen aan waarop uw lezers onderling elkaar kunnen vinden,…  Betrek hen bij uw ‘papier’!  De mogelijkheden zijn oneindig.

Dat betekent niet dat er aan sociale media en online netwerken geen nadelen verbonden zijn!  Maar meermaals kritische artikels schrijven, op een bij momenten minachtende toon, over een communicatiemiddel dat je zelf op een foutieve wijze (enkel als ‘feed’) of helemaal niet gebruikt, is volgens ons hoogst opmerkelijk.  Het deed ons even terugdenken aan Kobe Ilsen die voor het TV-programma Volt Twitter ook even van naderbij bekeek.  Of zoals onze collega Laurens op zijn Twitter profiel het stelde: “een boek bespreken zonder het gelezen te hebben”.

De Standaard is niet de enigste…
Hun ‘onwennigheid’ tegenover online media betekent niet dat de kranten zelf geen online activiteiten genereren.  Zeker niet.  Zo mag bijvoorbeeld de website van De Standaard absoluut gezien worden!!  En ‘gelukkig’ is De Standaard niet de enigste die sociale media met argusogen bekijkt.  Ze kunnen zich vastklampen aan andere mediabedrijven waaronder Rossel en De Persgroep.  Hun aanvoerders – Marchant & Van Thillo, door @robinwauters terecht ‘dumb & dumber’ genoemd – slaagden er recent in om, en we citeren, “bloggers de vuilnisbak van het internet” te noemen.  Met die visionaire media-uitspraak kunnen beide heren alvast aanspraak maken op een van de eerstvolgende vrije ministerportefeuilles.  Want was het niet Minister van Defensie Decrem die eind 2008 opperde dat bloggers levensgevaarlijk zijn?

Zijn e-mail & sociale media onproductief op de werkvloer?

Terwijl ze in theorie uw werk en resultaten verbeteren, hinderen e-mail en online communicatiemiddelen u in het uitvoeren van uw dagelijkse job.  Zo lijkt de stroom van inkomende e-mails oneindig en verliest u makkelijk enkele uren per dag aan het onderhouden van uw online netwerken.  Maar zeg nu eens eerlijk, is dat dan de fout van die communicatiemiddelen of ligt de oorzaak van dat tijdverlies bij uzelf?

Technologische tirannie of eigen schuld?
Op de website van de Engelse krant The Guardian | The Observer verscheen op zondag 1 november een kritisch opiniestuk getiteld ‘The new fast ways of keeping in touch are driving us further apart’ en met als veelzeggende subtitel ‘E-mail, texting and Facebook let us hide behind our computer screens instead of talking to each other. Is the tyranny of technology to blame or ourselves?’.  Vrij vertaald: online media maken ons asociaal, want e-mail, sms en online netwerken zoals Facebook houden ons achter ons beeldscherm gekluisterd in plaats van met elkaar ‘live’ te praten.  Is de tirannie van de technologie de grote boosdoener of moeten we dit aan onszelf wijten?

Meer communicatiemiddelen, minder echt contact…
Elizabeth Day, de auteur, is zeker niet de enigste die deze kritische vraag opwerpt.  Zeker nu, met de opkomst van sociale media in het bedrijfsleven, argwanen heel wat mensen de mogelijke ‘neveneffecten’, zeg maar nadelen, van e-mail & online netwerken.  Om na te gaan of die argwaan al dan niet terecht is, ging de auteur onder andere te rade bij literair criticus en schrijver van het boek ‘The tyranny of email’ John Freeman.  Volgens Freeman is de recente toename van online communicatiemiddelen er de oorzaak van dat we met z’n allen van elkaar vervreemden.  Hij citeert daarbij de Franse filosoof Guy Debord: “the lonely crowd”.  We zijn tezamen, denken we, maar eigenlijk elk op onszelf eenzaam.

Meer communicatiemiddelen, minder echte werktijd…
Daarenboven, stelt Freeman, is het opvallend dat een toename van digitale communicatie een afname van onze productiviteit bewerkstelligde.  “We besteden zoveel tijd aan het controleren van onze e-mail inbox en aan het ‘updaten’ van onze profielen op alle sociale media websites dat de werktijd die overblijft vreselijk gefragmenteerd is, vaak tot stukjes van enkele minuten herleid.”  Paradoxaal, zo besluit hij.

Online communicatie lijkt op gokken en heeft mentale impact…
“Want je weet nooit wanneer er misschien iets nieuw, vers van de pers, in je inbox of via je online netwerk binnenvalt.” Dus telkens wanneer je langs je inbox gaat, is er die nauwelijks op te merken opwinding, die nieuwsgierigheid, volgens Tom Stafford (psychologie & cognitieve wetenschappen Universiteit van Sheffield, Verenigd Koninkrijk).  Yoram Kalman, onderzoeker aan de ‘Open University of Israel’, vult deze psychologische visie aan door te stellen dat de impact van een gevoerde online communicatie langer duurt dan we op het eerste gezicht veronderstellen.  Van zodra u op de ‘Verzenden’-knop drukte, gaan er onbewust enkele bedenkingen door uw hoofd.  Zo vraagt u zich bijvoorbeeld af wat en wanneer uw ontvanger zal reageren.  En op deze manier wordt die online communicatie (e-mail of sociale media) een ononderbroken ketting doorheen uw werkdag.

Online communicatie vermindert onze communicatieve vaardigheden…
Naomi Baron, taaldocent aan de ‘American University’ in Washington DC, snijdt een ander mogelijk nadeel van online contacten aan.  De achteruitgang van ons taalgebruik en van onze communicatieve vaardigheden (schrijven, woordenschat,…).  Daarbij komt dat terwijl onze huidige historici in hun zoektochten kunnen terugvallen op rijkelijk gevulde, geschreven bronnen uit het verleden, de toekomstige vorsers het zullen moeten stellen met heel wat minder informatie.  Want naast de taalarmoede is onze communicatie heden veelal vluchtig en bijgevolg oppervlakkiger.

Online communicatie verhoogt stress en vermindert onze aandacht…
Die vluchtige manier van communiceren komt voort uit tijdsdruk.  We willen alle ontvangen berichten zo spoedig mogelijk beantwoorden.  Ook de actualiteit volgen we op de voet.  Kortom, u wordt dagelijks overstelpt met een lading aan gegevens, die niet per se verband houden met uw dagelijkse job.  Verminderde aandacht en verhoogde stress volgen al gauw…

Online communicatie houdt risico’s in…
Soms voelen we ons ongemakkelijk bij persoonlijk contact, terwijl we bijvoorbeeld in een e-mail heel wat meer durven.  Op het eerste gezicht een voordeel.  Maar tegelijkertijd vormt dat ook een nadeel, is Freeman van mening.  “Er is bij online contact geen enkele vorm van lichaamstaal.”  Plots worden perceptie en interpretatie risicovolle factoren.

Wat met de andere vormen van tijdverlies op de werkvloer?
Het zal trouwe lezers van onze bedrijfsblog misschien verbazen, maar we gaan akkoord met de grote lijnen van het krantenartikel en de geciteerde argumenten.  Let wel, enkel de grote lijnen!  En… op voorwaarde dat we het debat volledig voeren! Het is momenteel in de mode om op e-mail en online netwerken te schieten.  De grote boosdoeners op de werkvloer, door die ‘nieuwe dingen’ worden uw werknemers minder productief.  Ja?  Gelooft u dat echt?  Wat dan met de aloude tijdverspilling? De koffieklets, sigaretje roken, bijpraten van bureau tot bureau,…  Neemt u dat ook in de rekening op?

Gebrek aan discipline, gebrek aan planning!
In tegenstelling tot die oude vormen van tijdsverlies zijn e-mail en online communicatiemiddelen bedoeld als een werkmiddel, een hulpmiddel.  Dat ze foutief worden aangewend, is niet hun schuld. ‘Multitasking’?  Kom op, kijk even rond!  Maak uzelf niets wijs.  Mochten we gemaakt zijn voor multitasking, zou er nu niet zoveel gezucht en gezanikt worden over onproductieve werkvloeren.  Dit debat kunnen en moeten we dringend terugbrengen tot de kern van de zaak: de gebruiker heeft geen zelfdiscipline.  Het gebruik van sociale media en e-mail moet men plannen, tijdzones voor afbakenen.

Om maar enkele dingen op te sommen:
- Consulteer uw e-mail op vaste tijdstippen en sluit het e-mail programma tijdens uw werk af.
- Surf langsheen al uw sociale media pagina’s buiten de werkuren.
- Benut u uw sociale mediakanalen in functie van uw werk?  Dan nog plant u dit best op voorhand in.
- Voorzie tijdsblokken binnen dewelke u uw online netwerk onderhoudt.
Voor de hand liggende tips, toch?  Het internet bulkt van dergelijke lijstjes.  Allemaal gebaseerd op pure logica.  Maar waarom benut u ze dan niet?

Grappig, in datzelfde Engels artikel is het John Freeman die zelf de oplossing aanhaalt voor alle bovenstaande problemen.  “Online communicatie is geen slechte evolutie voor ons privé en professioneel leven, integendeel.  Maar het hoeft niet steeds met de snelheid van het licht door ons te worden verwerkt.”  En tot slot geeft hij zelf het antwoord op de cruciale vraag: “Technologie is op zich neutraal.  Het hangt er dus allemaal van af waarvoor en hoe elkeen het benut.”

Of zoals de Hollandse cabaretier Toon Hermans vele jaren geleden, met de opkomst van televisie het mooi uitdrukte: “Televisie is als een instrument, je moet ermee leren spelen.”  (lees: omgaan)

Discussie voor eens en voor altijd gesloten.  Akkoord?

Debat sociale media wordt gehinderd door stoorzenders (deel 1)

Sociale media zetten bedrijven aan tot andere manier van communiceren…
De snelle en onstuitbare opkomst van sociale media zet alles ondersteboven.  De macht verschuift van adverteerder naar klant, van producent naar consument.  Het interactieve internet met sociale netwerken dwingt elk bedrijf om opnieuw na te denken over de manier van communiceren met de doelgroep.  Eenzijdig adverteren volstaat niet langer.  Een directe en ononderbroken dialoog met de prospect en klant is de (enige) toekomst.

Dat zagen en zien we in Amerika gebeuren.  En stilaan begint de grond ook onder onze eigen Belgische voeten te bibberen.  ‘Gelukkig’ kunnen talrijke bedrijven zich verschuilen achter de algehele crisis.  Zo hoeven ze nooit toe te geven dat men zich niet tijdig aanpaste aan de nieuwe manier van zakendoen.  Handig voor de bedrijfsleiding.  Pijnlijk voor vele werknemers.  Alhoewel, deze laatste groep weet vaak niet beter.  Misschien maar goed ook.

Stoorzenders in het debat!

Elke nieuwe trend veroorzaakt deining.  Elke evolutie kent voor- en tegenstanders. Boeiende en leerrijke discussies komen voort uit de botsing tussen pro & contra. Echter enkel op voorwaarde dat beide kampen hun huiswerk doen, met onderbouwde argumenten op de proppen komen en openstaan voor de visie van de tegenpartij.  Helaas zijn er in het debat over sociale media enkele subjectieve stoorzenders… Gespreid over een drietal blogartikels overlopen we enkele van die ‘stoorzenders’.

1. Klassieke media informeren u over online media…
Zo is er het ironische feit dat u uw informatie over sociale media voor het overgrote deel haalt uit kranten, tijdschriften en TV-uitzendingen.  Dus naast dat wat u op internet leest, ziet en hoort, wordt u geïnformeerd over online netwerken door zogenaamde ‘klassieke’ media.  Tenzij het gaat om gespecialiseerde uitgaven (bijvoorbeeld een magazine over ICT) zijn dit vaak bedrijven en personen die zelf de grootste moeite hebben met het efficiënt toepassen van de nieuwste online communicatiemogelijkheden, kortweg online netwerken.

Hoe kan u een kritische reportage maken over een nieuw uitgebrachte wagen als u er enkel tot in vierde versnelling mee reed, nooit achteruit reed, de kofferruimte niet testte, de verschillende uitvoeringsmogelijkheden niet overliep en er niet gedurende lange tijd mee reed, in allerlei verkeersomstandigheden?  Toch lezen we steeds weer artikels, zien we snelle, veel te korte reportages op TV waarin sociale media worden besproken zonder ze zelf eerst ten volle uit te testen, in al hun facetten.  Vindt u dat objectief?  Leert u daaruit bij? Helpen dergelijke bronnen u om als medewerker of zaakvoerder van een bedrijf te beslissen al dan niet een stap richting online communicatie te wagen?  U denkt van wel, maar helaas wordt u foutief en/of onvolledig voorgelicht.

Onze eerste stelling is dus eenvoudig: u krijgt vaak onvolledige, onjuiste en gekleurde informatie over sociale media.

Binnenkort hier op onze blog:
2. Klassieke media argwanen online media.
3. Nutteloze discussies remmen vooruitgang bedrijven af.

Houdt u er een andere mening op na? Volledig akkoord? Of zien we de dingen te zwart-wit? Laat het ons weten, verrijk ons met je visie, in een onderstaande reactie!